Tuinieren is een groene vreugde en goed voor zowel lichaam als geest. Maar knieën, rug en schouders kunnen beperkingen opleggen, vooral als je wat ouder bent. Hier krijg je nuttige tips om goed voor jezelf te zorgen terwijl je voor de tuin zorgt.
Wanneer de lente op haar mooist is, beginnen je groene vingers te kriebelen. En dat is begrijpelijk. Tuinieren is namelijk een geweldige vorm van bewegen. Het versterkt de spieren, biedt frisse lucht en geeft veel mensen een rust in het hoofd die elders moeilijk te vinden is.
Het probleem is dat je lichaam niet altijd mee wil, zeker aan het begin van het seizoen, wanneer je van een rustige winter naar urenlang wieden, graven en bukken gaat. Veel mensen krijgen last van hun rug, een stijve nek of pijnlijke knieën, en dat kan al snel de moed onderbreken. Maar dat hoeft niet zo te zijn.
Bereid je lichaam voor voordat je begint
Dit geldt vooral in de lente, wanneer je lichaam deze bewegingen al maanden niet heeft gemaakt. Veel tuinblessures zijn niet te wijten aan de zwaarte van het werk, maar omdat het lichaam er niet aan gewend is.
Zet een timer om je eraan te herinneren pauzes te nemen. Een goede vuistregel is om elke 15 minuten van houding of taak te wisselen. Het is geen luiheid, het is wat je in staat stelt de volgende dag door te gaan.
De juiste werkhouding maakt het verschil
Vermijd het werken in een voorovergebogen houding voor langere tijd. Dit is namelijk het zwaarst voor je rug en nek, en het is moeilijk helemaal te vermijden in de tuin. Maar je kunt veel doen om het te beperken.
Eén van de meest effectieve dingen is om te zitten wanneer je dichtbij de grond werkt, in plaats van te bukken. Als je zit, ontlast je de knieën en vermijd je de voorovergebogen houding die je rug belast. En als je iets hebt om je aan op te trekken, bespaar je je lichaam een extra inspanning.
Bekijk onze tuinkruk met kniekussen en handvat →
Breng de tuin op werkhoogte
Een van de beste investeringen voor je rug is het verhogen van de werkhoogte. Verhoogde plantenbakken van 50–70 cm zorgen ervoor dat je met een rechte rug kunt werken en de diepe voorovergebogen houding vermijdt die je rug belast. Hoogstambessenstruiken zoals aalbessen, kruisbes en zwarte bessen bieden dezelfde voordelen en zijn verkrijgbaar bij de meeste kwekers en tuincentra.
Je kunt ook de noodzaak tot wieden verminderen door de juiste planten te kiezen. Vaste planten zoals herfstanemonen, hosta's en daglelies vereisen weinig onderhoud en onderdrukken onkruid. Worteldoek onder houtsnippers is een investering die zich vele malen terugverdient in bespaarde uren op je knieën.
Potten op wielen zijn gemakkelijk te verplaatsen zonder te tillen. Leg dennenappels op de bodem in plaats van stenen voor drainage, zo worden ze niet zo zwaar. Plaats ze in een plastic pot die je in een terracotta pot zet, zodat ze gemakkelijker te hanteren zijn.
Kies de juiste hulpmiddelen
Goede tuingereedschappen maken een wereld van verschil voor hoe je lichaam zich achteraf voelt. Kies gereedschap met lange stelen, zodat je met een rechte rug kunt werken. Het handvat moet een antisliplaag hebben en dik genoeg zijn om de belasting over de hele hand te verdelen, niet alleen over de vingers.
Elektrische gereedschappen kunnen handig zijn, maar probeer het product altijd uit voordat je het koopt. De batterij maakt veel elektrische gereedschappen zwaarder dan hun handmatige alternatieven, wat problemen kan geven voor polsen en schouders bij langdurig gebruik.
Een grijptang met een lange steel is een onderschat gereedschap. Het kan worden gebruikt om op te rapen en om zonder te bukken in het tuinbed te reiken, wat vele onnodige buigingen tijdens een dag in de tuin bespaart.
Zorg voor je handen en vingers
Je handen zijn het belangrijkste gereedschap in de tuin en het is belangrijk om goed voor hen te zorgen. "Stoppen op je hoogtepunt" is een goed principe. Je moet je handen de rest van de dag nog kunnen gebruiken.
Gebruik beide handen wanneer mogelijk. Dit verdeelt de belasting en spaart de gewrichten. Een goede tuinhandschoen met vulling beschermt je handpalm en vermindert trillingen van gereedschap. Als je artritis in je handen hebt, kan een lichte polsbrace extra ondersteuning geven tijdens het werken.
Richt de tuin in met een bank of stoel, zodat je een plek hebt om te zitten tijdens het werken. Het biedt gelegenheid voor pauzes en de mogelijkheid om te genieten van wat je hebt gecreëerd. Zet eventueel een timer om je eraan te herinneren.
Wanneer moet je hulp zoeken?
Lichte pijn die binnen een dag verdwijnt, is normaal. Maar als je toenemende pijn ervaart, of pijn die niet verbetert na een paar dagen, is het verstandig om met je huisarts of een fysiotherapeut te praten. Hetzelfde geldt als je plotseling hevige pijn krijgt na het tillen.
Denk ook aan de gemeente, die in veel gevallen kan helpen met praktische hulp in de tuin als je het zelf niet langer aankan. Het is de moeite waard om te kijken waar je recht op hebt.
