Voorkom vallen in huis: Maak je woning VEILIG

Ongeveer een derde van alle thuiswonende Nederlanders boven de 65 valt minstens één keer per jaar.^[1] Vaak resulteren deze valpartijen niet alleen in lichamelijke schade zoals breuken, maar ook in een fundamenteel gevoel van onveiligheid dat de zin om vrij te bewegen kan beperken. Gelukkig hoeft vallen geen onvermijdelijk onderdeel van ouder worden te zijn. De meeste valpartijen gebeuren in en om het huis, en met enkele eenvoudige aanpassingen en de juiste hulpmiddelen kun je het risico aanzienlijk verminderen.

Waarom vallen we vaker naarmate we ouder worden?

Onze lichamen ondergaan bij het ouder worden natuurlijke veranderingen die onze balans en reactievermogen kunnen beïnvloeden. Spiermassa neemt af, het zicht kan slechter worden, en velen ondervinden problemen met duizeligheid. Daarbij kunnen bepaalde medicijnen – vooral slaapmiddelen en bloeddrukverlagers – bijwerkingen hebben die je onzeker op de benen maken.^[1]

Volgens het Nationaal Kenniscentrum voor Dementie is het risico dubbel zo groot als je leeft met een dementieziekte, omdat cognitieve uitdagingen het moeilijker maken om afstanden in te schatten en hulpmiddelen te onthouden.^[2]

 

Valpartijen bij ouderen leiden vaak tot breuken. Als een oudere persoon last heeft van osteoporose of eerder breuken heeft gehad in armen, heup of rug, is het extra belangrijk om preventieve maatregelen te nemen en om het thuis aan te passen.

Het is belangrijk te onthouden dat valpreventie niet betekent dat je jezelf moet beperken, maar juist dat je een veilige omgeving creëert, zodat je actief en zelfstandig kunt blijven in je eigen huis.

Ga kamer voor kamer door je huis

De meeste valpartijen gebeuren in bekende omgevingen, waar we ons op "autopilot" bewegen. Een systematische doorloop van het huis kan veel verborgen valkuilen onthullen.

1. Verwijder struikelgevaar op de vloer

Losse tapijten, snoeren en drempels zijn vaak de boosdoeners. Verwijder kleine sierkleedjes of leg er een stevig antislip vloerkleed onder. Snoeren moeten langs de plinten worden bevestigd, zodat ze niet vrij liggen. Als je een rollator gebruikt of geneigd bent je voeten te slepen, kan een drempelverhoger een eenvoudige en effectieve oplossing zijn om hoogteverschillen te overbruggen.

2. Zorg voor veiligheid in de badkamer

De badkamer is een ruimte waar het risico op uitglijden groot is, vooral vanwege gladde en natte oppervlakken. Hier is antislip en steun van vitaal belang. Een antislipmat in de douche is absoluut noodzakelijk. Verder kan het erg nuttig zijn om stevige steunen aan de muur bij het toilet en in de douche te bevestigen. Als je balans onzeker is, kan een badstoel of -bank je de mogelijkheid geven om zittend te douchen, wat uitglijden voorkomt en kracht bespaart. Kortom: er zijn talloze mogelijkheden om de veiligheid te optimaliseren.

3. Installeer handgrepen en steunen op de juiste plekken

Een van de effectiefste maatregelen voor valpreventie is het plaatsen van handgrepen en steunen waar je ze het meest nodig hebt. De badkamer is de ideale plek: een steun naast het toilet maakt opstaan en gaan zitten veel eenvoudiger, en een handgreep in de douche biedt houvast tijdens het wassen. Steunen zijn verkrijgbaar in vele varianten – van modellen die stevig aan de muur worden bevestigd tot exemplaren met krachtige zuignappen die gemakkelijk kunnen worden verplaatst en geen boorwerk vereisen.

Niet alleen in de badkamer zijn steunen nuttig. Langs trappen, bij het bed en in de gang kunnen strategisch geplaatste steunen een groot verschil maken voor de veiligheid in het dagelijks leven. Kies bij voorkeur voor een roestvrijstalen greep, omdat deze duurzaam is, gemakkelijk schoon te houden en zijn nette uitstraling behoudt.

4. Gebruik de juiste schoenen binnenshuis

Op blote voeten of gladde sokken op houten vloeren of tegels lopen is een onnodig risico. Een paar goede, stevige pantoffels met een antislipzool geeft de voet steun en voorkomt uitglijden. Alternatief zijn antislip sokken met rubberen noppen aan de onderkant een uitstekende optie als je liever sokken draagt.

Blijf in beweging

Naast het aanpassen van je huis, is fysieke activiteit de meest effectieve manier om valpartijen te voorkomen. Training van spierkracht en balans maakt je lichaam veerkrachtiger en verbetert je vermogen om een val te voorkomen als je struikelt.^[3] Het hoeft geen zware training in een sportschool te zijn. Dagelijkse wandelingen, lichte gymnastiek in de woonkamer of het gebruik van een pedaaltrainer terwijl je in de stoel zit, maken al een groot verschil. Als je buiten onzeker bent over je balans, kan een goede rollator of een stevige stok de nodige ondersteuning bieden om eropuit te gaan.

Maak het dagelijks leven makkelijker met hulpmiddelen

Veel valpartijen gebeuren wanneer we ons uitrekken om iets van een hoge plank te pakken of bukken om iets van de grond op te rapen. Hier kunnen simpele hulpmiddelen een groot verschil maken voor de veiligheid in het dagelijks leven.

Door een veilige inrichting van je huis te combineren met de juiste hulpmiddelen en wat dagelijkse beweging, kun je de beste voorwaarden creëren voor een veilig en actief seniorenleven in je eigen woning.