Valpartijen zijn een van de meest voorkomende oorzaken van letsel bij ouderen, maar de meeste vallen kunnen worden voorkomen. Met eenvoudige aanpassingen in huis en het juiste hulpmiddel houd je jouw zelfstandigheid en beweeg je je veilig door het dagelijks leven.
Bijna een derde van alle thuiswonende Nederlanders boven de 65 jaar valt minstens één keer per jaar. Voor velen resulteert een val niet alleen in fysieke schade zoals botbreuken, maar ook in een fundamenteel gevoel van onveiligheid, dat de neiging kan beperken om vrij te bewegen. Gelukkig hoeft vallen geen onvermijdelijk deel van ouder worden te zijn. De meeste valpartijen gebeuren in en rond de woning, en met een paar eenvoudige aanpassingen en de juiste hulpmiddelen kun je het risico aanzienlijk verkleinen.
Waarom vallen we vaker naarmate we ouder worden?
Wanneer we ouder worden, ondergaat ons lichaam een aantal natuurlijke veranderingen die onze balans en reactiesnelheid kunnen beïnvloeden. De spiermassa neemt af, het zicht kan verslechteren en veel mensen ervaren duizeligheid. Daarnaast kunnen bepaalde medicijnen – vooral slaapmiddelen en bloeddrukverlagende middelen – bijwerkingen hebben waardoor je minder stabiel op je benen staat.
Het risico op vallen is bovendien verdubbeld als je leeft met dementie, omdat cognitieve uitdagingen het moeilijker maken om afstanden in te schatten en je hulpmiddelen te gebruiken.
Vallen bij ouderen leidt vaak tot botbreuken. Als een oudere persoon last heeft van osteoporose, of eerder botbreuken heeft gehad aan arm, heup of rug, is het vooral belangrijk om te voorkomen en thuis aanpassingen te maken.
Het is belangrijk om te onthouden dat valpreventie niet betekent dat je jezelf moet beperken, maar juist dat je een veilige omgeving creëert, zodat je actief en onafhankelijk kunt blijven in je eigen huis.
Neem je huis kamer voor kamer door
De meeste valpartijen gebeuren in vertrouwde omgevingen, waar we ons op de "automatische piloot" bewegen. Een systematische controle van de woning kan veel verborgen valkuilen aan het licht brengen.
1. Verwijder struikelgevaren op de vloer
Losliggende tapijten, snoeren en drempels zijn een van de meest voorkomende oorzaken van vallen in huis. Verwijder kleine siermatjes of plaats er een stevige antislip onderlaag onder. Snoeren moeten langs plinten worden bevestigd, zodat ze niet los op de grond liggen. Als je een rollator gebruikt of de neiging hebt om je voeten te slepen, kan een drempelhulp een eenvoudige en effectieve oplossing zijn die het niveauverschil egaliseert en de doorgang van kamer naar kamer vergemakkelijkt.
2. Zorg voor veiligheid in de badkamer
De badkamer is een van de ruimtes waar het risico op vallen het grootst is, vooral door gladde en natte oppervlakken. Hier is het essentieel om aan antislip en steun te denken. Een antislipmat in de douche is een absolute minimum vereiste. Daarnaast kan het een grote hulp zijn om stevige steunen aan de muur bij het toilet en in de douche te monteren. Als de balans onzeker is, kan een badstoel of bank de mogelijkheid bieden om zittend te douchen, wat kracht bespaart en het risico op uitglijden vermindert.
Bekijk ons assortiment hulpmiddelen voor de badkamer →
3. Monteer handgrepen en steunen op de juiste plaatsen
Een van de meest effectieve maatregelen voor valpreventie is het installeren van handgrepen en steunen daar waar je ze het meest nodig hebt. De badkamer is het ideale startpunt: een steun naast het toilet maakt het veel gemakkelijker om op te staan en te gaan zitten, en een greep in de douche biedt iets om je aan vast te houden tijdens het wassen. Steunen zijn er in veel varianten – van modellen die voor maximale stabiliteit aan de muur worden geschroefd, tot versies met krachtige zuignappen die gemakkelijk kunnen worden verplaatst en geen boorwerk vereisen.
Het is niet alleen de badkamer die profijt kan hebben van steunen. Langs trappen, bij het bed en in de gang kunnen strategisch geplaatste grepen een groot verschil maken voor de veiligheid in het dagelijks leven. Kies bij voorkeur een greep van roestvrij staal, omdat deze duurzaam is, gemakkelijk schoon te houden is en zijn mooie uitstraling behoudt.
Bekijk ons assortiment handgrepen en steunen →
4. Draag de juiste schoenen binnenshuis
Op blote voeten of in gladde sokken lopen op houten vloeren of tegels is een onnodig risico. Een paar goede, stevige pantoffels met een antislip zool bieden de voet ondersteuning en voorkomen dat je uitglijdt. Als alternatief zijn antislip sokken met rubberen noppen aan de onderkant een uitstekende oplossing als je liever op sokken loopt.
Bekijk ons assortiment antislip sokken →
Houd je lichaam in beweging
Naast het aanpassen van de woning, is fysieke activiteit een van de meest effectieve manieren om vallen te voorkomen. Regelmatige training versterkt de spieren en verbetert de balans, wat het risico op vallen direct vermindert. Het hoeft geen zware training te zijn – zelfs korte dagelijkse wandelingen of lichte oefeningen thuis maken een merkbaar verschil.
Slechts 30 minuten matige fysieke activiteit per dag, verdeeld over korte wandelingen of lichte oefeningen, kan de spieren versterken en de balans aanzienlijk verbeteren. Het is nooit te laat om te beginnen.
Maak het dagelijks leven makkelijker met hulpmiddelen
Veel valpartijen gebeuren in situaties waarin we ons strekken om iets van een hoge plank te pakken of bukken om iets van de vloer op te rapen. Hier kunnen eenvoudige hulpmiddelen een groot verschil maken voor de veiligheid in het dagelijks leven.
Bekijk ons assortiment wandelstokken →
Praat met je huisarts of het hulpmiddelencentrum van de gemeente als je je zorgen maakt over je balans. Je kunt recht hebben op gratis hulpmiddelen via de gemeente, en veel gemeenten bieden ook gratis cursussen aan voor valpreventie.
Door een veilige woonomgeving te combineren met de juiste hulpmiddelen en een beetje dagelijkse beweging, kun je de beste voorwaarden scheppen voor een veilig en actief seniorenleven in je eigen huis.
